مجموعه سازه‌های آبی تاریخی شوشتر از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده است. هر بخش وظیفه مشخصی داشته و در کنار سایر قسمت‌ها، یک سیستم منسجم مدیریت آب را ایجاد می‌کرده است.

• آبشارهای شوشتر

آبشارهای شوشتر یکی از مشهورترین قسمت‌های این مجموعه هستند. جریان آب پس از عبور از کانال‌ها و مسیرهای مهندسی‌شده، از ارتفاعات مختلف عبور کرده و آبشارهای زیبایی ایجاد می‌کند.

در کنار این آبشارها، بقایای آسیاب‌های تاریخی نیز دیده می‌شود. در گذشته نیروی آب برای حرکت چرخ آسیاب‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت.

• آسیاب‌های آبی شوشتر

آسیاب‌های آبی از جذاب‌ترین بخش‌های سازه‌های آبی شوشتر هستند. جریان آب با ایجاد نیروی لازم، چرخ آسیاب‌ها را به حرکت درمی‌آورد.

این بخش از مجموعه نشان می‌دهد که چگونه مهندسان گذشته توانسته بودند انرژی طبیعی آب را به یک نیروی کاربردی برای فعالیت‌های روزمره تبدیل کنند.

• بند میزان

بند میزان یکی از مهم‌ترین سازه‌های مجموعه شوشتر است. این بند در مسیر رودخانه کارون قرار گرفته و نقش مهمی در تنظیم و تقسیم جریان آب داشته است.

آب با عبور از این بخش به مسیرهای مختلف هدایت می‌شده و در ادامه، سیستم گسترده آبرسانی شوشتر را تغذیه می‌کرده است.

• رودخانه گرگر

رودخانه گرگر یکی از عناصر اصلی نظام آبی شوشتر است. این رودخانه در کنار سازه‌های مختلف مجموعه قرار دارد و بخش مهمی از سیستم انتقال و هدایت آب را تشکیل می‌دهد.

وجود این رودخانه و ارتباط آن با بندها، آبشارها و کانال‌های تاریخی، یکی از ویژگی‌های مهم مجموعه سازه‌های آبی شوشتر است.

• پل‌بند شادروان

پل‌بند شادروان یکی دیگر از آثار مهم مرتبط با نظام آبی شوشتر است. این سازه تاریخی علاوه بر نقش ارتباطی، در کنترل و تنظیم آب نیز اهمیت داشته است.

پل‌بند شادروان را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته توانایی مهندسان ایرانی در ساخت سازه‌های بزرگ مرتبط با رودخانه دانست.

• کانال‌ها و تونل‌های آبی

شبکه کانال‌ها و تونل‌های آبی، یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های این مجموعه است. این مسیرها برای انتقال و هدایت آب میان قسمت‌های مختلف سیستم ساخته شده بودند.

هماهنگی میان کانال‌ها، بندها و آبشارها نشان می‌دهد که سازندگان سازه‌های آبی شوشتر به جای ایجاد سازه‌های جداگانه، یک سیستم کامل و یکپارچه طراحی کرده بودند.